අද ඇති බාධාවට මතු කලක ස්මාරකයක් ඉදිකරනවා ද?

ibollwe001p4ඇමෙරිකාවේ ඇලබැමාහි එන්ටප්‍රයිස් නම් නගරයේ පුළුන් කුරුමිණියෙකු සඳහා  Boll Weevil Monument නමින් ප්‍රතිමාවක් ඉදිකර තිබේ. ගොවිතැන් වලින් ඉතා දියුණුවක් ලබා සිටින එහි ජනතාව තමන්ගේ සාර්ථකත්වයේ රහස වනුයේ පුළුන් කුරුමිණියා නිසා ඌ වෙනුවෙන් ස්මාරකයක් ඉදි කළ බැව් කියති. මෙම සත්‍යය වූ රසවත් සිද්ධියේ මුල පළමු ලෝක යුද්ධය තෙක් ඈතට යයි. එකල එන්ටප්‍රයිස් ජනයා ජිවිකාව උපයා ගත්තේ කපු පුළුන් වගා කිරීමෙනි. ඔව්හු එය ‘සුදු රත්තරන්’ හැටියට හැඳින්වූහ. කර්මාන්තයක් වශයෙන් එය ඉතා සාරවත් වාසිදායක එකක් විය. මේ අතර පුළුන් කුරුමිණියා එහි ළඟා වූයේය. ලාබ නිපදවීමට පෙර ලාබ ගිල දැමීමට කුරුමිණියා සමත් විය. පුළුන් කර්මාන්තයේ යෙදී සිටි ගොවි ජනයාට තිබුණ එකම ආදායම් මාර්ගය ඇහිරුණි. ඌ වනසා දැමීමට ගත් උත්සාහය නිසා වියදම් තව තවත් වැඩි වූයේය. මේ අතර ගොවි ජනයා එක් රැස්වී මේ විපතින් ගොඩ ඒමට මගක් කල්පනා කළහ. එහි භූමිය රටකජු වගාවට ඉතා සුදුසුය. කපු පුළුන් වෙනුවට රටකජු වගා කරමු යයි ඔව්හු එකඟ වූහ. මෙම බෝග වගාව මාරු කිරීම හේතු කොටගෙන එම ප්‍රදේශයට විශාල ආදායමක් ගලා එන්නට පටන් ගති. රටකජු තෙල් නිපදවන කම්හල් බිහිවිණ. පුළුන් වලට වඩා ආදායමක් ඉතා ඉක්මණට ඔවුන් වෙත ඇදී ආවේය. “අපිව මේ අළුත් වාසනාවට තල්ලු කළේ පුළුන් කුරුමිණියා. ඒ නිසා ඌ වෙනුවෙන් ස්මාරකයක් අපි ඉදි කළා,” යැයි පැරැන්නෝ පවසති. ඔබට පැමිණි බාධාව දෙස තවත් අංශයකින් බලන්න. සමහර විට ඔබේ බාධාවට ඔබ මතු කලක දී ස්මාරකයක් ඉදිකරනු ඇත. -සුමනදාස සමරසිංහ, 1979 ඔක්තෝබර් 15 චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය

ව්‍යාපාර දියුණුවේ රහස

සමහර ව්‍යාපාරිකයන් තමන්ගේ වෙළඳ සැලෙහි විකිණීමට නොමැති දෙයක් කිසියම් ගණුදෙනුකරැවෙක් විසින් ඉල්ලන ලද අවස්ථාවක දී පවා “නෑ” කියා නොකියන බව ඔබ දන්නවා ද? එවැනි අවස්ථාවල දී ඔවුන් භාවිතා කරන්නේ “තව දින තුනකින් දෙන්නම්,” එසේ නැතහොත් “ලබන සතියේ දී ගන්න හැකිවෙයි,” යනාදී වශයෙන් සුහද වාක්‍යයකි. මොවුන් මෙසේ තමන් එදිනෙදා භාවිතා කරන වචන මාලාවෙන් නෑ, බෑ යන වචන දෙක ඉවත් කර සිටින්නේ අර්ථයක් ඇතිවය. ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර තුල සැඟවී ඇති මහා බලවේගයක් බවට පත් වී තිබෙන දියුණුවේ රහස එයමය.

ඔබත් පාරිභෝගික ද්‍රව්‍ය මිලට ගන්නට වෙළඳසැලකට ගිය අවස්ථාවක මෙවන් තත්වයකට මුහුණ දී ඇතුවාට කිසිම සැකයක් නැත. එවැනි අවස්ථාවකට මුහුණ දෙන්නට ඔබට හමු වූ ව්‍යාපාරිකයා ගැන මොහොතක් මෙනෙහි කර බලන්න. ඔහු ව්‍යාපාරික ලෝකයේ හොඳ තැනක් දිනාගෙන සිටින සෑහෙන ධන හිමියෙකු බව පැහැදිලි වෙනවා අනුමානයක් නැත. ඔවුන් අතින් මෙසේ දැන හෝ නොදැන හෝ ක්‍රියාත්මක වී ඇත්තේ චිත්ත ධර්ම විද්‍යාවේ මූලික න්‍යායකි.

අතමිට කොතරම් සරැවට තිබුණත් නිතර නෑ කියන අය ළඟ ධනය රඳා පවතින්නේ නැත. එසේ එළිපිටම නෑ කීම තමන් වෙත ධනය නැතැයි යටි සිතින් පිළිගැනීමකි. එසේ යටි සිතින් පිළිගත් විට තමන් රැස් කරගත් ධනයක් ඇතොත් එය ද තමන්ගෙන් ගිලිහී යාම ඉක්මණින්ම සිදුවේ. සෑම දෙයකටම බෑ කීම ද මෙසේ අනර්ථයක්ම ගෙන දෙයි. සමහරැ තමන් තුල ඇති ශක්ති ප්‍රමාණය කොතෙක්දැයි හරිහැටි අවබෝධ කර නොගෙන සිටින නිසා මෙසේ නෑ බෑ කියති. තවත් සමහරැ කිසිවක් දුර දිග කල්පනා නොකර ගතානුගතිකවම මෙම වචන භාවිතා කරති. එය හරියට කඩදාසියක් ගෙන එක තැනකින් නැවූ විට නැවත නැවතත් එතැනින්ම නැමෙන්නාක් මෙනි.

අද අප ලබා තිබෙන විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික දියුණුවට අදාල යාන්ත්‍රික නිෂ්පාදන සම්භාරය ලොවට බිහි කළ විද්‍යාඥයන් “මට වේලාවක් නෑ,” “මට මේ දේ නම් කරන්න කොහොමවත් බෑ,” යනාදී වශයෙන් කියා සිටියා නම් අපට එවැනි නිෂ්පාදන ලැබේවි ද? දිවා රෑ නොබලා ආහාර පාන ආදිය ගැන පවා ඇතැම් විට නොසලකා එවුන් වෙහෙස මහන්සි වූ නිසා අපි අද සුව පහසු ලෝකයක ජීවත් වෙමු. ඒ අනුව මිනිසාගේ ප්‍රගතිය සඳහා මේ නෑ බෑ යන වචන දෙක කොයිතරම් දුරට බාධා පමුණුවන්නේ දැයි අපිට සිතා ගත හැකිය.

මෙසේ නොවිමසා නොබලා නොසොයා නෑ බෑ කීම අපේ ජාතික දුර්වලතාවයක් බවට පත්වී ඇතැයි මට සිතේ. ලෝකය විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික අංශයන්ගෙන් දිනෙන් දින ඉදිරියට යද්දී අපි සිත් තුල කුණු කන්දල් පුරවා ගෙන තුට්ටුවක වටිනාකමක් නැති දේවල් සොයමින් සිටිමු. අප තුල සැඟවී ඇති මහා චිත්ත ශක්තිය ගැන කිසිදු අවබෝධයක් නොමැතිව සෑම දෙයකටම කටට ආ පලියට නෑ බෑ කියමු. එය ඇත්ත වශයෙන්ම ශෝක ජනක තත්වයකි. චිත්ත ධර්ම විද්‍යාවට ඇලුම් කරන්නෙකු වශයෙන් ඔබ අද සිටවත් අපේ විවිධ චිත්ත ශක්තීන් අහුරා දොරගුලු ලා තබන මේ නෑ බෑ යන වචන දෙක හැකි තරම් දුරට අඩුවෙන් භාවිතා කරන්නට පුරැදු වන්න. එය ඔබ ලබන මහඟු ජයග්‍රහණයක් වනු ඇත.

චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය 1979 ඔක්තෝබර් 1

සම්පත් උදාකරන බලවේගයක්

ධන සම්පත් ලබා අගහිඟ කමෙන් තොරව වාසනාවන්ත අයුරින් ජීවත්වීමට, උසස් ඉගෙනීමක් ලබා ඥානයෙන් බැබලීමට සහ මිනිස් වර්ගයාට උදාර සේවයක් කොට කීර්තිමත් පුද්ගලයෙකු වීමට හැකි පුදුම බලයක් මිනිස් සිත තුල තිබේ.

සෑම ධනවතෙක්ම ධනවත් වී ඇත්තේ, සෑම උගතෙක්ම උගත්කම ලබා සිටින්නේ, සෑම ඉමහත් කීර්තියට පත් වී සිටින්නෙක්ම එසේ වී ඇත්තේ මේ පුදුම චිත්ත ශක්තිය පවත්වාගෙන යෑමේ හැකියාව නිසාය.

හොඳ සිහියක් ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට මෙම පුදුම බලැති චිත්ත ශක්තිය උදාකර ගත හැකිය. එයින් විශිෂ්ඨ ඵල නෙලා ගන්නේ එම උදාකර ගන්නා බලය නිවෙන්නට නොදී රැකගන්නා අය පමණකි.

මිනිසුන් අතර උද්‍යෝගීමත් ජනයා අන් අයට වඩා හොඳින් සැපසේ ජීවත් වෙති. දෙමාපියන් උද්‍යෝගීමත් වීම නිසා ඔවුන්ට ලැබෙන දරැවන් ද ඊට වඩා දැඩි උද්‍යෝගීමත් අය වෙති. දෙමාපියන් අලස අය වුවත් තමන්ගේ නුවණින් හිතා බලා දැනට නැති උද්‍යෝගයකින් ඕනෑම මිනිසෙකුට දියුණු විය හැකිය.

අලස තිරිසන් සතුන්ට පවා උනන්දුව ඇති කිරීමට මිනිසාට පුළුවන. උනන්දුව හෝ වීර්යය කෙනෙකුට ඉබේ පහළ නොවේ. එය තමන්ගේ නුවණ මට්ටම අනුව හෝ බාහිර බලපෑමක් නිසා හෝ පහළ වෙයි. ඕනෑ නම් පහළ වෙනතුරැ බලා නොසිට පහළ කර ගැනීමට ද තමන්ට හැකිය.

දියුණු වී සිටින බොහෝ ජාතීන්ගේ සිත් සතන් වල ඇත්තේ අන් අයට වඩා ඉහළින් සිටිමේ ආශාවයි. එම නිසා ඔව්හු දිවා රාත්‍රී දියුණු විය හැකි ක්‍රම ගැන සිත මෙහෙයවති.

දියුණුවක් නැති සෑම ජාතියකම යටි සිතේ ඇත්තේ දියුණු වී සිටින අය වනසා දැමීමය. අනුන්ගේ දියුණුව මොවුන්ගේ ඇස්වල ඇනී ඇති උල්කටු මෙනි. මේ නිසා ඔවුන් කෙරෙන් උද්‍යෝගය පලා යයි. තමන් වෙත උද්‍යෝගය එන්නේ එයට ඒමට ඉඩකඩ ඇහිරී නැත්නම් පමණකි. අඥානකම, ඊර්ෂ්‍යාව, කුඩුකේඩුකම දෙබෑ කරගෙන ඉස්මතු වීමට තරම් ශක්තියක් උද්‍යෝගයට නැත.

නිතරම මිනිසාගේ සිත තුල වැඩිපුර බල පවත්වන සිතුවිල්ල අනිකුත් සියළුම සිතුවිලි යටපත් කරගෙන සිටීමට සමත් වෙයි.

තමන්ගේ රෝගය ගැන සිතමින් කාලය ගෙවන අයෙකුට එයින් මිදීමේ සිතුවිල්ලක් දැනුමක් හා බලවත් ඕනෑකමක් පහළ නොවේ.

පමාවන විවාහය ගැන සිතන නිසා එය ඉක්මන් කරන සිතුවිල්ලකට ඉස්මතු වීමට ඉඩක් නොලැබේ.

කෙටි කල්පනාකාරයා වීර්ය පාරමිතාව පුරන්නේ කෙටි මගකින් වහා ධනවත් වීම සඳහාය. එවැනි අය සොරකම් හා මංකොල්ලකෑම් වලට අසුවී සිරගෙවල් වල සිටිති.

මිනිසෙකුට දියුණුවක් නැත්නම් එහි අදහස ඔහු තුල උද්‍යෝගයක් නැතිකමය. ඔහු අලසයෙකි. එහෙත් වැඩක් කිව්වොත් ඔහු දෙන පිළිතුර නම් “මට වේලාවක් නැහැ,” යන්නයි.

තමන්ගේ රක්ෂාව ඕනෑකමින් නොකරන අයට උද්‍යෝගයක් නැත. ඔවුන් කියන්නේ අනුන්ගේ වැඩ කරන්න උනන්දුවක් ඕනෑ නැති බවය. ඔවුන් ඊ ළඟට තමන්ගේ කියා ව්‍යාපාරයක් අරඹති. උනන්දුව හා උද්‍යෝගය කලින් පුරුදු පුහුණු නොකළ නිසා ඔවුන් අරඹන “තමන්ගේම ව්‍යාපාරය” ටික දිනකින් වසා දමන්නට සිදුවේ.

කලබල කඩිසර අය ඔබ දැක තිබේද? උසස් දියුණුවක් ලබන්නේ එවැනි අයයි. තමන්ගේ ශරීරය තමන්ට පාලනය කරගන්න බැරි විදියට වැනෙන අය අප රටේ වැඩියෙන් සිටිති. උදාසීන බව එයට හේතුවකි.

කරන්නට වැඩක් නැති, ඉර මුදුන් වනතුරැ නිදා සිටින අයට වැඩක් ලැබුනත්, එය කරන්නට ශරීරයට බැරිය. ක්‍රියාශීලී කඩිසරකම නිසා ශරීරය ක්‍රියා කරයි. හමුදා පෙරෙට්ටු තියන්නේ කෑම දිරවීම සඳහා නොවේ. හදිසියක දී භටයන්ගේ ශරීර වලින් වැඩ ගැනීම සඳහාය. පාවිච්චි කළත් නැතත් තුවක්කු හා කඩු පිරිසිදුව හා මුවහත්ව තබාගත යුතුය.

බොහෝ සමිති සමාගම් පටන් ගන්නේ දැඩි උද්‍යෝගයකිනි. බොහෝ මුල්ගල් තබන්නේ බලවත් බලාපොරොත්තු ඇති කරගෙනය. එහෙත් එය පවත්වා ගැනීමට ඔවුන් වෙහෙසෙන්නේ නැත.

දැඩි උද්‍යෝගීමත් ලෙසින් වැඩ පටන් ගන්නා සමහර අය බොහෝ විට එක අදහසක් ඉටු වූ සැනින් උද්‍යෝගය අඩු කරයි. කඩයක් දමා ධනයක් හම්බ කරගත් තරැණයා ධනවත් තරැණියක් හා විවාහ විය. එදා පටන් කඩේ වෙළඳාම බැස්සේය. වසා දමන තත්වයටම එය වැටුණි. එයට හේතුව අපලයක් යැයි කෙනෙක් පැවසීය. ඒ මිනිහට ගෑණිගෙන් අපලයිලු යැයි තව එකෙක් කීය. කොඩිවින කරලා යැයි කටහැකර ගෑණියක් කීවාය. එහෙත් ඇත්ත නම් ඒ එකක් වත් නොවේ. අර තරැණයාගේ උද්‍යෝගය අඩුවීමයි. ඔහු මුල දී දැඩි ඕනෑකමකින් හම්බ කළේ කසාදයක් බැඳ ගැනීමට තරම් ලොකු මුදලක් උපයා ගැනීමේ අභිලාෂයෙනි. එය ඉටු විය. පුද්ගලයාගේ උද්‍යෝගයේ හුලං බැස්සේය.

උද්‍යෝගයට උදාහරණයක් දෙන්න යැයි වරක් මගේ දියණියක් මගෙන් ඉල්ලීමක් කළාය. මම එය ගෑස් පිරවූ බැලුමකට උපමා කළෙමි. බැලුම තුල ඇති ගෑස් අඩුවීම හෝ පිටවී යෑම නිසා බැලුම පහත වැටීම සිදුවේ. උද්‍යෝගය අඩු වූ සැනින් දියුණුව ඇණ හිටී. උඩට යන වේගයට වඩා පහතට වැටෙන වේගය බොහෝ විට වැඩිය.

“හිස ගිනිගත්තෙකු එගිනි නිවන ලෙස” කොතරම් උනන්දුවකින් කටයුතු කරන්නේ ද? වරක් අතරමං වූ ගැටවර තරැණයෙක් මා වෙත පැමිණ රක්ෂාවක් සොයා දෙන ලෙස කීය. දර කොටයක් පෙන්නා එය පළා දීමට හැකිනම් මුදලක් දීමට හැකි බව මම කීවෙමි. ඔහු එය ඉතා සතුටින් කළේය. ඔහු ටික දිනක් අප නිවසේ නතර වී නොයෙකුත් වැඩපල කර දුනි. අව්ව වැස්ස හෝ රෑ දවල් කියා ඔහුට වෙනසක් නොවීය. දියුණුවන අය වහා හඳුනාගත හැකි නිසා මෙකී තරැණයා වෙළඳාම පුරැදු වීම සඳහා සුදුසු තැනකට මම යොමු කළෙමි. අද ඔහු ධනවත් වෙළෙන්ඳෙකි. අවුරුදු පහකට පෙර තිබූ උද්‍යෝගය අදත් ඔහු තුල තිබේ. ධනය සෙවීම ඔහුට විනෝදයකි.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා 1983 අගෝස්තු 1