බුද්ධි විකාශය අහුරන මිථ්‍යා විශ්වාස

සත්‍යයෙන් තොර යමක් හරි යැයි විශ්වාස කිරීම මිථ්‍යා විශ්වාසයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. යමක සත්‍ය තත්වය අවබෝධ කරගත නොහැකි වීම හා යම් යම් දේවල් වලට බිය වීම නිසා මිථ්‍යා විශ්වාස බිහි වී තිබේ.

බමුණන් විසින් හෝ පැරැන්නන් විසින් පුස්කොළ පොත්වල ලියා තබන සියළුම දේ සත්‍ය යයි විශ්වාස කිරීමට බොහෝ අඥාන මිනිස්සු පෙළඹෙති.

යම් ගමනක් ගිය අයෙකුට ඒ ගමන අසාර්ථක වූවා යයි සිතමු. ඒ ගැන අසන තවත් අයෙක් එය සම්පූර්ණයෙන්ම විශ්වාස කළහොත් ඔහු යන ගමන ද අසාර්ථක විය හැකියි.

මාසේ අමාවක පොහොය දිනක රාත්‍රියේ සටන් වැදීමට අවි ආයුධ ගත්තොත් පරාජය අත්වන බව අප්‍රිකාවේ එක් ගෝත්‍රික ජන කොට්ඨාශයක් ඇදහූ විශ්වාසයකි. මෙය දැනගත් වෙනත් ගෝත්‍රිකයෝ මෙම දිනය හොයා ගෙන සටන් ආරම්භ කොට ඉතා පහසුවෙන්ම ජය අත් කරගත් බව අප්‍රිකානු ජන කතාවක සඳහන් වේ.

බමුණා කියා තිබෙන්නේ දෙවියන්ට පින්පෙත් දෙන මිනිසුන් සිටින රටවල් දෙවියන් විසින් ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා කරන බවයි. නමුත් ලෝකයේ මුලින්ම පරමාණු බෝම්බයකින් විනාශ වූයේ බෞද්ධයින් වාසය කරන රටකි. බමුණා කියූ කතාවේ සත්‍ය අසත්‍ය එයින්ම අපට පැහැදිලි වේ.

බොහෝ විට අප අනුගමනය කරන යම් යම් චාරිත්‍රවල කිසිම තේරුමක් නැත. එම චාරිත්‍ර මිනිසා අනුගමනය කිරීම නිසා ඔවුන්ට කිසිම යහපතක් සිදුනොවේ. කබරගොයෙක් ගෙට පැමිණියාම ගෙදර කිසිවෙකු හෝ මැරෙන බව සමහර අය විශ්වාස කරති. මෙවැනි මිථ්‍යා විශ්වාස නිසා අපේ මනස මොට වනවා මිස වෙන කිසිවක් සිදු නොවේ.

අප පුරුදු වී සිටින්නේ අපට වටහා ගත නොහැකි යම් දෙයක් සිදු වූ විට එය යම්කිසි බාහිර දෙයක් සමඟ සම්බන්ධ කොට යම් අද්භූත ආකාරයකින් තේරුම් ගැනීමයි. නමුත් මෙලෙස බාහිර දේවල් වල එල්ලී සිටින සමාජයකට, මානසික හෝ භෞතික දියුණුවක් ලැබිය නොහැකිය.

යම්කිසි ගමනක් යන්න ආරම්භ කළ විට ශ්‍රමනයෙකු මුණ ගැසුනොත් බාධා වන බව බමුණා කීය. නමුත් මෙලෙස ශ්‍රමනයෙකු හමුවීම මංගල කාරණයක් ලෙස “සමනා නංච දස්සනං” යනාදී වශයෙන් බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කළහ.

-සුමනදාස සමරසිංහ ශූරීන්ගේ සතිපතා දේශන ඇසුරෙනි, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1979 ජනවාරි 1

Advertisements