වහා කලබල වීම මහා දුබලකමකි

දෙවන ලෝක යුද්ධය සමයේ දී (1942) දිනක් හිමිදිරි පාන්දර අහසේ අපුරු දර්ශනයක් විය. එනම් අහස්යානා වලින් වෙඩි නිකුත් කිරීමයි. මේ අතර පොළවේ සිට කාල තුවක්කු වලින් අහස් යානා වලට වෙඩි තබන ලදි. ඒ වෙඩි පිපිරූ තැන දුම් ගුලියක් සැදුනි.

එකල පාසැල් යන වයසේ සිටි අපට ජපනා බෝම්බ දැමුවොත් නාලාවක් පිඹ අනතුරු අඟවන අයුරු කියා දෙන ලදි. එම නලා හඬ ඇසුන සැනින් පාසැල අසල කපා තිබුන අගලකට බැස දත් වලින් ලී කෝටුවක් හපාගෙන කන් වලට ඇබ ගසා ගැනීමට අපව පුහුණු කර තිබුණි. කටින් කෝටු කැබැල්ල හපා ගත්තේ තිගැස්සීම හෝ කම්පනය නිසා දිව විකීම වැළැක්වීමටය. එම කෝටු කැබැල්ලේ දෙපස කිත්තම් නූල් වලින් ගැට ගැසූ ඇබ දෙකක් විය. එම ඇබ කන්වල ගසා ගත්තේ බෝම්බ පිපිරෙන හඬින් කන්අඩි පැලී යාම වැළැක්වීමටය.

එකල රට පුරා සහ මිනිසුන් ගැවසෙන සෑම තැනකම අගල් කපා තිබුණි. එම අගල් හරියට ගෙයකට අත්තිවාරමක් දැමීමට පෙර කපනු ලබන අගලකට සමානය. හදිසියක දී මෙම අගල් පාවිච්චි කරන අන්දම පාසැල් සිසුන් වූ අපට පමණක් නොව සියළු රටවැසියන්ට ද, පත්‍රිකා මඟින් හා ගුවන් අනතරු වලින් ආරක්ෂාව සැලසීමේ උපදෙස් දෙන මධ්‍යස්ථාන වල නිලධාරීන් කියා දෙනු ලැබීය. දැන් සෑම ගමකම වාගේ තැපැල් කන්තෝරු ඇත. එකල ඒ.ආර්.පී. යනුවෙන් ගුවන් ප්‍රහාර ආරක්ෂා උපදෙස් දෙන මධ්‍යස්ථාන තිබුනේ තැපැල් කන්තෝරු වලටත් වඩා වැඩි ගණනකි.

දෙවැනි ලෝක යුද්ධය පටන් ගත් දා පටන් බෝම්බ වලින් බේරී සිටීමට උපදෙස් දෙනු ලැබීය. බෝම්බයක් පොළවට වැටුනු පසු එය පොළවේ මට්ටමෙන් ඉහළට විහිදී යන නිසා හිටගෙන හෝ වාඩි වී හෝ සිටීම අනතුරුදායක බව කියන ලදි. කළ යුතු හොඳම දෙය නම් පොළව මත වැතිරී පෙර කී කෝටුව හා ඇබ පාවිච්චි කිරීමයි. ගුවන් ප්‍රහාරය අවසන් වූ පසු නැවත නලා පිඹිනු ලැබේ. එවිට අගල් වලින් එළියට පැමිණිය හැකිය.

එකළ බෝම්බ ප්‍රහාරයක් වීමට කළින් ඉහත කී අයුරින් ක්‍රියා කිරීම සඳහා මිනිසුන් පුහුණු කරවීම පිණිස වරින් වර අභ්‍යාසයන් පැවැත්වීමට නලාව නාද කරන ලදි. එහෙත් පාසැල් ළමුන් හැර වැඩිහිටියන් කිසිවෙක් අගල් වලට බැසීමට හෝ කෝටුව කටේ තබා ගැනීම කළේ නැත.

කොළඹට පැමිණි ජපන් ගුවන් යානා බෝම්බ දැමූ දිනයේ පෙර කී ගුවන් ප්‍රහාර ගැන අනතුරු අඟවන නලාව නොකඩවා නාද කරනු ලැබීය. අහසේ පිපිරෙන බෝම්බ හා දුම්ගුලි දැකගත හැකිවිය. මහජනයා කළේ තමනට කරන්නට එපා යැයි කී ඒවාය. කොළඹට බෝම්බ දමනවා යයි කියමින් මහජනයා පාර පුරා දුවන්නට වූහ. අනතුරු ඇඟවූ අවස්ථාවේ කවුරුත් කට බලියාගෙන අහස දෙස බලාගෙන සිටි අතර දෙවැනි නලාව පිඹ අනතුරු අවසන් වූ බව හැඟවූ සැනින් හැමෝම පිටිසර පෙදෙස් බලා හැකි පමණ වේගයෙන් පලා යන්නට වූහ. බඩු පොදි කරගහගෙන දරුමල්ලන් අතින් ඇදගෙන කරත්ත බයිසිකල් හා බස්රථ වල නැඟ ජනයා පිටිසර පළාත් බලා යනු දක්නට ලැබිණ.

ජපනා බෝම්බ දැමූ දිනයේ කොළඹ නගරය තුල ඉතිරි වූයේ සුදු මිනිසුන්, කාපිරි හා පන්ජාබේ යන ජාතීන්ට අයත් යුද සෙබලුන් හා සිංහල යුද හමුදා සෙබලුන් කිහිප දෙනෙක් පමණි. එදා ජපනා බිමට බැස්සා නම් සටනක් නොමැතිව කොළඹ නරගය අල්ලා ගැනීමට හැකිවන්නේය.

එම සිද්ධියෙන් හරියටම අවුරුදු හතලිස් එකකට පසු 1983 වසරේ දී දිනක් කොළඹට කොටි ඇවිත් යයි අසා මහජනයා පලා ගියහ. සමාජයේ වෙනත් සෑම දෙයක් ම වෙනස් වී ඇතත් අපේ මානසික තත්වය පෙර තිබූ විදියටම අදත් පවතී. අවුරුදු හතලිකට පෙර කොළඹ සිටියේ එතරම් උගත්කමක් නැති දුප්පත් ජනයාය. අද සිටින්නේ අඩු ගණනේ තම නම ගම ලියන්නට හා කියවන්නට හැකි තරමක වත් පොහොසත්කමක් ඇති අයයි. යාන වාහන පිරි මහා මාර්ග, ඇඳුම් පැළඳුම්, ගොඩනැඟිලි, උගත්කම්, විද්‍යා දැනුම හා කටමැත දෙඩීම් අතින් අපි ඉතා දියුණුවක් පෙන්නුම් කරනු ලැබේ. එහෙත් වහා කලබල වෙන මහා දුබලකම කෙස් ගසකින් හෝ වෙනස් වී නැත.

මහා කළු සිංහලයා දුවයි යනුවෙන් ගිරි නම් එක් නිඝන්ඨයෙක් කෑ ගැසුවේ යුද්ධයෙන් පැරදී පලා යන අභය රජු දැකීමෙන් යයි කියැවේ. යුධ කොට පලා යෑම ඉවසා ගත හැකිය. එහෙත් කොටින්ට බයේ ඔවුන් නොදැක කටකතාවක් ඇසුණු පමණින් පස්ස නොබලා දිවීමට සමාවක් තිබේ ද? අපි සිංහල ද?

පාර දිගේ රෙදි හැඳ හැඳ දිවූ කාන්තාවක් කම්හලක සේවය කළ තම දියණිය ද මුදාගෙන මැරෙනවා වුනත් එකටම මැරෙන්න ඕනෑ යයි දිව්වේය.

කලකට පෙර මහනුවර ඇසල පෙරහැරේ ගිය අලියෙක් කුලප්පු විය. කුලප්පු වූ අලියා මොහොතින් යටත් කරගනු ලැබීය. එහෙත් අපේම මෝඩ අලින්ට පෑගී කිහිප දෙනෙකු මිය ගිය අතර බොහෝ දෙනෙකු තුවාල ලැබූහ.

ප්‍රශ්න වලින් මෙන්ම කටකතා අසා ද පැන දුවන්නෝ දුබලයෝය. බියගුළු දුබලකම වෙනුවට නිර්භීත කඩිසරකම අපේ දරුවන්ගේ සිත් වලට ලබා දෙන්න. එවිට මී ළඟ පරම්පරාවේ ලොකු මිනිස්සු දුවන්නන් වාලේ දුවන්නෝ නොවනු ඇත.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1

රටේ ප්‍රශ්න සහ ඔබේ ප්‍රශ්න

රටේ ප්‍රශ්න ගැන කතා කරමින් කාලය කා දමන මිනිස්සු නිසා රටේ ප්‍රශ්න වැඩිවන්නේය.

තම තමන්ට අයත් වැඩපල කලට වේලාවට ඉටු කරන මිනිසුන් නිසා රටේ ප්‍රශ්න විසඳී යන්නේය.

ඔබේ ප්‍රශ්න විසඳා ගන්න. එවිට රටේ ප්‍රශ්නයක් ඉතුරු නොවේ.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1

අපේ දුබලකම්

අපට කුමන වැඩක් හෝ අවසානයක් දකින තුරු එකා මෙන් සහයෝගෙයන් කිරීමට පුළුවන් කමක් නැත.

අපි ටික දෙනෙකුට එකතු වුනොත් කරන්නේ කරන්නට බැරි දෙයක් ඉතා  පහසුවෙන් කළ හැකි දෙයක් ලෙස කතා කිරීමයි.

කාගේ හෝ හොඳ වැඩක් ගැන නරක හා අඩුපාඩු පෙන්වා දෙමින් නැති අඩුපාඩු හා වැරදි මවා පාමින් කතා කිරීමට අපි ගජ හපන්නුය.

සිතට විරුද්ධ කතා කිරීමට අපට ඇත්තේ බලවත් ආශාවකි. සත්‍යය බව අපි හොඳටම දන්නා බොහෝ දේවල් අසත්‍යය යැයි කීම අපට සතුටකි.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1984 අප්‍රේල් 1

සිත හැසිරවීම් විවිධ ක්‍රම

විෂම සමාජයක ජීවත්වන කවර තරාතිරමක අයෙකුට නමුදු විවිධ ප්‍රශ්න වේදනා සහ ගැටළු වලට මුහුණ දීමට සිදුවන්නේය. මේ අවස්ථාවන්හි දී සිත හැසිරවීම පිළිබඳව සොයා බලන විට විවිධත්වයන් පෙන්නුම් කෙරෙනු ඇත. සිත වේදනා දීම මොහොතකට තුඩුදුන් විට එයින් මිදීමට නොයෙකුත් උපක්‍රම යොදාගනී. ඊට මානසික සංරක්ෂණ යනුවෙන් මනෝවිද්‍යානුකූලව හඳුන්වා දිය හැකිය.

වර්තමාන සමාජ රටාව දෙස විමසිලි සහගතව බලන විට අවබෝධ වන්නේ සිත හැසිරවීම පිළිබඳව අපූර්වාත්මක අවස්ථාවන්ය. කෙනෙකු අභිමතාර්ථයන් සඵල නූනොත් ඊට තුඩුදුන් කරුණු පසුපස ඉතා වේගවත්ව ගමන් ගන්නේය. සමහරවිට එය අවි ගැටුමකින්, වස විෂකින්, වෙනත් කෙනෙකුගේ මාර්ගයෙන්, අතපය කැඩීමෙන්, ජීවිතහානි වලින්, දරුණුතම විනාශකාරී උපක්‍රමයකින් විය හැකිය. මේ මඟින් සිත හැසිරවීම නොව සිත සනසා ගැනීම ආක්‍රමශීලීයි. බලාපොරොත්තු ඉටු නොවුන විට ඇතිවන ඉච්ඡාභංගත්වය මෙයට හේතුවයි. ඍජුව පහර දීමකින් හෝ විවේචනයට හෝ අපහාසයට ලක් කිරීමෙන් ආක්‍රමණය වන සිත වරෙක තමාට අලාභ හානි පාඩු විඳ දරයි. නිවසක බඩුබාහිරාදිය කඩා බිඳ දමන සැමියෙකු නිදර්ශනයක් ලෙස දැක්විය හැකිය.

ශාරීරික දුබලතාවයන් දැක්වීමේ හීනමානයක් ඇති පුද්ගලයන් වෙනත් ක්‍රම උපයෝග කොට සමාජයේ කැපී පෙනෙනු ඇත. උසස් උදාර අරමුණු කරා ගමන් ගන්නා පුද්ගලයා එය වැරදී ගිය විටෙක තමන්ගේ උසස් බවට, උදාර බවට පත්වීමේ අරමුණ සඵල කර ගැනීමට හැකි වෙනත් මඟක් ඔස්සේ ගමන් ගන්නා බැව් පතින සමාජ රටාව තුලින් ම පෙනෙන්නකි. යම් දෙයක් වෙනුවට වෙනත් දෙයක් කරලීම යන්න එහි කෙටි අදහසය. වන්දිය නොහොත් හිලව්ව සිත හැසිරවීමේ දී ගන්නා තවත් මඟක් බැව් මෙයින් පැහැදිලිය.

ඇතැම් උදවිය තමන්ගේ ඉලක්ක, අරමුණු සුන් වී ගිය විටක එහි විවිධ දුෂ්කරතා ඇතුළු දෝෂ දර්ශනයන් පෙන්වා සෑහීමට පත්වනු ඇත. යුක්ති ප්‍රතිපාදන යනුවෙන් මෙය හැඳින්විය හැකිය. මෙවැන්නකින් සෑහීමකට පත්වීම වැදගත් නොවේ. ප්‍රශ්නයෙන් මඟහැරීම තව තවත් ප්‍රශ්න වගාකර ගැනීමකි. ඍජුව අභීතවම ප්‍රශ්නයට මුහුණ දීම කළ යුතු වන්නේය. එසේ නොවුන විට යුක්ති ප්‍රතිපාදනය පමණක් නොව ඉච්ඡාභංගත්වය ද පුද්ගලයා තුල හටගනී.

තමන්ගේ දෝෂය, වැරැද්ද, ප්‍රමාදය, සාවද්‍ය, ආකල්ප, දුර්වලකාරීතාවය වෙනත් කෙනෙකු වෙතට ආරෝපනය කරලීම හෙවත් ප්‍රක්ෂේපනය මිනිස් සිතට හිතකර නොවෙයි. පෞරුෂත්වය, ප්‍රෞඪත්වය දීන හීන වී යාම ද එමඟින් සිදු කෙරෙනු ඇත.

මිනිස් සිත හැසිරවීම අමතක කර දැමීම ද සමාජයේ දක්නට ලැබේ. මෙමගින් සමාජයේ වැඩිදෙනා සැනසීම ලබයි. මෙය අවරෝධනය යනුවෙන් හැඳින්විය හැකි අතර එය මිනිස් සිතකට වැදගත් කාර්යයක් නොවේ. මානසික විකෘති සංරක්ෂණ ක්‍රමයක් වූ මෙයින් අමතක කොට දැමූ යමක් නැවත නැවත සිහිපත් වන විට ඉතා වේදනා සහගතව සිත චංචල වී යයි. අවරෝධනය තුලින් තාවකාලික අමතක කරලමින් එමගින් සෑහීමත් මිනිස් සිතේ වර්ධනයට බලවත් පහරක් වනු නොඅනුමානය.

යමක් නොලැබීමේ තත්වයක් ඇතත් යමක් ලැබුනොත් ඊට උසස් ලෙස රුචිකත්වය දැක්වීම ප්‍රතිශෝධන ක්‍රියාවලියක් සේ හැඳින්විය හැකිය. එය සියලු දේට විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කිරීමත්, විරුද්ධව ක්‍රියා කිරීමත්ය. ඇතමුන් අනුන්ගේ අවධානය තමා වෙත නොමැති කල්හි කෙබඳු මගකින් හෝ නිතර නිතර ප්‍රශ්න ඇසීමෙන්, ශබ්ද නඟා කතාබහ කිරීමෙන් අවධානය යොමු කර ගනියි.

වේදනාකාරී අවුල් සහගත ගැටලුකාරී ප්‍රශ්න ඇති වූ විටක පවතින සමාජයේ වුවද බොහෝ දෙනා නිෂ්ක්‍රමණ ක්‍රියාවලිය අනුගමනය කරති. එනම්, නිදි පෙති, මත්ද්‍රව්‍ය පාවිච්චි කිරීමෙන් නිෂ්ක්‍රමණ මාලිගා තනා ගැනීමයි. මෙයින් පරිබාහිරව සමාජයට මෙන්ම තම තමන්ගේ කායික, මානසික විකෘතිකර ස්වභාවයට බලපාන්නේය. එය අයහපත් මානසික සංරක්ෂණ ක්‍රියාවන් ලෙස අවබෝධ කළ යුතුය. ශාරිරික බෙලහීනතාවයන් නිසා හෝ වෙනත් ප්‍රශ්න ඇති වූ බවක් හෝ පවසා එසේත් නැතිනම් යමක් දීමෙන් සිත හැසිරවීම කරන උදවිය දකින්නට ලැබේ. තමන්ගේ වරදින්, ප්‍රමාද දෝෂ වලින් නිතර නිතර අනුන්ට කරදර ඇතිවීමෙන් වැලකී සිටීමේ පුරුද්ද ඇති කරගැනීම ඉතා උතුම්ය. එහෙත් බොහෝවිට අයෙක් හුරුවන්නේ වන්දි ගෙවා වරදින් නිදහස් වීමටය. නිදසුනක් හැටියට අඹුසැමි භේදවල දී සැමියා අමනාප වූ විට බිරිඳ රසමුසු කෑමක් සාදා දීමෙන් වරද වසං කර දමයි. සැමියා ගෙදර වැඩක් කර දීමෙන් වරද වසන් කරයි.

ක්ෂණිකව අනුගමනය කරන්නට හුරු වී ඇති මෙවැනි උපක්‍රම තුලින් ස්නායු විකෘති ස්වභාවයක් නිතර හටගනී. එයින් මනෝවිකෘති භාවයට යයි. අසනීප නැතත් සැමදාම බෙහෙත් පාවිච්චියෙන් සිටීම ශෝචනීය තත්වයක් දිස් කරයි.

විවිධ ආකල්ප හා සමාජ රටාවන් අනුගමනය කොට කැඩුන බිඳුන තැලුන සිත හදා ගැනීම සමාජයේ ජීවත්වන පුද්ගලයා උත්සාහ ගැනීම මිනිස් සිරිතයි. නමුත් එය පෞරුෂත්වයත්, ප්‍රෞඪත්වයත්, අභිමානයත් නොසිඳී නොකැඩී යන පරිදි හදාගත යුත්තකි.

-පූජ්‍ය කොත්මලේ ඥානරතන හිමි, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1984 ජූලි 1