මානසික සහනයට පමණක් වහල් නොවන්න

සමහරු චිත්ත ධර්ම විද්‍යා ඉගැන්වීම් වලින් මානසික සහනයක් පමණක් බලාපොරොත්තු වෙති. මානසික සහනය පමණක් ලැබෙන භාවනා විධි තිබේ. ඇතැම් අය මානසික සහනයෙන් රැවටී අන්කිසි දියුණුවක් නොලබා කාලය ගත කරති. එය පැවිදි අයට උචිත විය හැකිය. එහෙත් දරුමල්ලන් සිටින ගිහියන්ට මානසික සුවය සමඟ අගහිඟකම් වලින් මිදුනු සැප පහසු ජීවිතයක් ද අවශ්‍ය වේ.

සමහර දේව භක්තිකයන් තමන්ට පැමිණෙන සෑම දුක් කරදරයක් ම “දෙවියන්ගේ කැමැත්ත” යැයි කියා ඉවසා සිටීමට පුරුදු වෙති. “පැමිණි දුක් පැණි රසයි,” කියමින් දුක් කරදර වලින් ගොඩ ඒමට වෑයම් නොකරන ගම්බද ජනයා අප රටේ එමට ය.

ඕනෑම දුක් කරදරයකින් ගොඩ ඒමට එකම මූලික ක්‍රියා මාර්ගය එම දුක් කරදරය වහා හොඳ අතට හැරෙන බව සිතා ඊට පිළියමක් ලබා දෙන්න යැයි සිතෙන් ඉල්ලා සිටීමයි. එසේ නැතිව දුක් කරදරය ගැන ම පමණක් සිත සිතා සිටීමෙන් එය තව තවත් ලියලා වැඩේ.

සමහරු සිතේ සහනය ඇතිව ජීවත්වීම යනු දුක් උසුලා ගෙන හා නැති බැරිකම් වලින් පීඩා විඳිමින් ලද දෙයින් සතුටු වීම යනුවෙන් සිතා රැවටී සිටිති.

එක් අයෙක් හොඳ වීමෙන් පරම්පරාවක් හොඳ වේ.

සිතේ නියම සහනයක් ලැබීමට හැක්කේ ජීවත්වීමට අවශ්‍ය දේ ගන්නට මිල මුදල් ඇතිව ණය නොවී සිටිය තරමට ය. තමන්ට වෙනස් කරන්නට බැරි ලෝක තත්වයන් වෙනස් කිරීමට වෑයම් කිරීමට වඩා “වෙනස් වේවා” යැයි පැතීම වරදක් නැත. එහෙත් උත්සාහ කළහොත් වෙනස් කළ හැකි යැයි අත්දකින තත්වයන් වෙනස් කිරීමට දරණ වෑයම කෙනෙකුට වඩා සතුටක් ගෙන දේ.

හොඳ පුරුදු ඇති කරගන්නා පුද්ගලයාට මානසික සහනය සමඟ ආර්ථික සහනය ද ලැබේ. පසුතැවිලි වීම, පරාජය ගැන සිතීම, වංකකම ආදිය නරක මානසික පුරුදු හැටියට හැඳින්වේ.

ඔබේ ජීවිතයේ මුල් අවුරුදු විස්ස ගුණ යහපත් පුරුදු ඇතිකරගත් කාලයක් විය යුතුය. එවිට ඉතිරි අවුරුදු සියල්ලම ඒ අනුව හැඩ ගැසේ.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1980 ඔක්තෝබර් 15

Advertisements

නැති වැරදි හදා ගැනීම

නොකළ හා නොසිතූ වැරදි ඉස්මතු කොට දු දරුවන්ට, අඹු සැමියන්ට හා හිතවතුන්ට බැන වදින අය සිටිති. සමහර කෝටිපති ව්‍යාපාරිකයින් පවා ලොකු පඩි ලබන සේවකයින් පන්නා ගැනීමට ඕනෑ වූ විට ඔවුන් කැඳවා නොකළ හා නොසිතූ වැරදි ඉස්මතු කරමින් දොස් නගනු ලැබේ. මෙසේ නොරිස්සුම් ගති පෙන්වන අය සැමියා නම් එයින් ඔහු අදහස් කරන්නේ වෙනත් දෙයකි. ඔහු එසේ හැසිරෙන්නේ ඇතැම් විට බිරිඳගේ සිත රිදවා ඇගේ මලානික මුහුණ දැකීමෙන් සතුටක් ලැබීමටය. එසේ නැත්නම් තම කාමාශාවන් සංසිඳී නැති බව හැඟවීමට විය හැකිය. විරූප බිරිඳක් සිටි අයෙක් නිතරම අන් ගැහැණුන්ගේ ලස්සන ගැන කියමින් බිරිඳගේ සිත තැලුවේය.

දෙන්නට පොරොන්දු වූ දෑවැද්ද අඩුවෙන් දුන් නිසා එක් සැමියෙක් බිරිඳගෙන් පලිගත්තේ ඇයට නිතර නිතර වදහිංසා කිරීමෙනි. එහෙත් පොරොන්දුව කඩ කළේ ඇය නොව ඇගේ පියාය. විපාක වින්ඳේ ඇයයි. ඉන්දියාවේ මෙවැනි මනමාලයෝ තම භාර්යාවන් හදිසි අනතුරු බව හඟවා පාමින් මරණ බව ආරංචි වෙයි.

ඉගිලෙන්නට හැකි කුරුළු පැටවුන්ට පක්ෂීන් කොටන්නේ උන් පන්නා ගැනීමටය. රැකියාවක් නැතිව ගේ දොර වැඩ ද නොකර සිටින තරුණ අයට දෙමාපියන් නිතර ඇනුම් බැනුම් එල්ල කරන්නේ ඔවුන් වැඩ පලකට යොමු කරවීම සඳහාය.

තම ජීවිතය අඳුරු කරගෙන සිටින අය අන් අය සතුටින් සිටිනවාට අකමැති වෙති.

ණය තුරුස් වී සිටින දෙමාපියන් තම දූ දරුවන්ගේ සිනාසීම් නුරුස්සති. සදාකාලික සැපත සොයා භාවනා කරමින් හා පින්දහම් කරමින් සිටින අය තරුණ තරුණියන්ගේ ප්‍රේමයට, අල්ලාප සල්ලාපයට හා කොක් හඬලා සිනාසීමට කැමති නැත.

තමන් කරන්නට කැමති නමුත් වයස නිසා හෝ සිතේ ඇති බිය හෝ ලැජ්ජාව නිසා යමක් නොකර සිටින පුද්ගලයා එම වැඩේ හෝ විනෝදය අන් අය කරනවා දකින්නට කැමති නැත.

ක්‍රීඩා කරන්නට බැරි අය ක්‍රීඩා කරන අය දුටුකල නොයෙකුත් මෝඩ කතා කියති. කෑම දිරවාගන්න වැඩක් පලක් කළා නම් ඔයිට වඩා හොඳ යයි කියති.

මිනිසුන්ට රැකියා ලැබී, ගෙවල් දොරවල් සාදා ගෙන, නැති බැරිකම් ජයගෙන සතුටින් හා විනෝදයෙන් සිටිනු දැකීම නුරුස්සන අය රටට හිතවත් දේශපාලන නායකයන් හැටියට ද පෙනී සිටිති.

ඉහත සඳහන් මානසික තත්වයන් ඇත්තේ දුබල මනසක් ඇති අයටයි. මනස දුබලවීම යනු රෝගී බවේ ලක්ෂණයකි. ශරීරය දුබල නම් එය මහළුකමේ හෝ රෝගයක ලක්ෂණයකි. මනස මහළු නොවන බැවින් එහි දුර්වලකම මානසික රෝගයක ලක්ෂණයකි. මෙම රෝග යථා තත්වය තේරුම් ගැනීමෙන් සුවකරගත හැකිය.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1

හිඟන අදහස් දුරු කිරීමට උගන්වමු

ඇමෙරිකාව, ජපානය ඇතුළු ලෝකයේ අනිකුත් දියුණු රටවල් මෙන් ලංකාව ද සරුසාර රටක් කිරීමට පුළුවන. ඒ සඳහා පළමුකොට රටේ ජනතාවගේ සිත් සතන් වලින් හිඟන අදහස් දුරු කිරීමට කටයුතු කළ යුතුය.

අපේ රටේ බොහෝ අය සිතන්නේ ධනවත්වීම මහා අපරාධයක් කියාය. ධනවත් අයට ඉරිසියා කිරීම මිස ධනවත්වන අයුරු සොයා බලන අය නැත. තමන්ගේ දක්ෂකමින් හා අලසකමින් තොර වෑයමෙන් ධනවත් වී සිටින අයගේ ධනය උදුරා ගෙන අලස හා අදක්ෂ හිඟන්නන්ට බෙදා දීම සාධාරණ හා මානුෂික ක්‍රියාවක් යයි බොහෝ දෙනාගේ මතයයි. මේ නිසා ගැරඬියා ගොදුරක් ගිලින විට ගොදුර කෙරෙහි අනුකම්පා කොට ගැරඬියාට පහර දී ගොදුර හා ගැරඬියා දෙදෙනාම මරා දමන තරම් අමනයින් අප අතර වැඩි වී සිටිති.

ධනවත්වීමට රටකට හෝ පුද්ගලයෙකුට කාලයක් ගතවේ. ඉතා දක්ෂ අයුරින් මොළය වෙහෙසවීම ඒ සඳහා අවශ්‍ය වේ. ඉවසීම හා යටහත් පහත් පැවතුම් ඕනෑය. එහෙත් එවැනි ගතිගුණ කිසිවක් නැති මෝඩ අය අතර ධනවත් අයගේ ධනය බෙදා දීම උස්තැන් මිටි කිරීම යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

දුගී දුප්පත් අසරණ ගම්බද තරුණ තරුණියන්ට විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුල්වීමේ පහසුකම් හා මහපොල ශිෂ්‍යත්ව ආදිය ප්‍රදානය කරනු ලබන්නේ ඔවුන්ගේ හිඟන තත්වය උසස් කිරීම සඳහාය. එහෙත් ඔව්හු ඒ වෙනුවට තම හිඟනකම රැක ගැනීම සඳහා පීඩිත පංතියට එකතු වී ඉගෙනීම පවා කඩා කප්පල් කර ගනිති.

රැකියා නැති උපාධිධාරීන්ට රැකියා පුහුණුවක් ලබා දී අනතුරුව රැකියා සපයනු ලැබීය. එම උත්සවයේ දී කතා කළ ඒ අයගේ නියෝජිතයන් තමන්ගේ හිඟන සිතුවිලි ඉදිරිපත් කළහ. ඔවුන් කීවේ තමන්ට ලැබුන රැකියා අනුව අන් අයගේ යහපත සඳහා සේවය කරන බව නොවේ. ඔවුන් කීවේ තමන්ටත් වඩා අසරණ, අලස හා අදක්ෂ අයට උගන්වා ඔවුන්ව ද දියුණු කිරීමට ප්‍රතිඥා දෙන බවක් නොවේ. මේ අය කීවේ රැකියා නැති අසරණ අය වෙනුවෙන් සටන් වැදීම හා වෘත්තීය සමිති ක්‍රියා මාර්ග අනුගමනය කළ යුතු බවය.

අපේ රටේ තරුණ මොළ වලට මේ අදහස් කවා ඇත්තේ රට, ජාතිය හා ආගමට ද්‍රෝහී වූ අපේම අය විසිනි.

මිනිසෙක් නොදියුණු හිඟන අයෙකු වී සිටින්නේ රජයේ වරදින් ද? පාලන ක්‍රමයක් නොතිබූ යුගයේ මිනිසුන් දැනට වඩා දියුණු ජීවිත ගත කළා ද? ඕනෑම කෙනෙකුට තම තමන්ගේ දක්ෂකම් අනුව ධනවත්වීමට, උගතුන්වීමට හා දක්ෂයින් වීමට අවසර ඇති පාලන ක්‍රමයක් ඇති රටක එම නිදහස නැතිකර ගැනීමට තරුණ අයට උගන්වන්නේ රටට ආදරයක් ඇති අය නොවේ.

දක්ෂයින්ට තැනක් නැති රටවල් ලොවේ ඇත. දක්ෂකම් කියන්නේ සහතික හා උපාධිය යයි සිතා සිටින අය බොහෝය. බොහෝ රැකියාවල උසස්වීම් ලැබෙන්නේ උපාධිධාරියාට නොව දක්ෂකම් පෙන්වන පුද්ගලයාටය. එසේ නැත්නම් පළ පුරුදුකම් දක්වා ඇති එම රැකියාව හරියාකාරව ඉටු කරනු ඇතැයි පිළිගත හැකි අයෙකුටය.

අපේ රටේ ජනතාව තුලින් උත්සාහය, ධෛර්යය හා වීර්යය සමඟ අධිෂ්ඨානය යන වචනයන්හි ඇති අර්ථ තුරන් වී ගෙන යයි. ඒ වෙනුවට හිඟන අදහස් වලින් සිත් සතන් පිරී පවතී. රටට ආදරයක් ඇති අය තම රටේ සම්පත් විනාශ නොකරති.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1

ඉරිසියාව, වාමාංශික අදහස්, එළවළු මිල හා ප්‍රමාදය

ඉරිසියාව යනු තමන්ට වඩා අන් අයෙකු උසස් වේය, ධනවත් වේය, ප්‍රසිද්ධ වේය හෝ රූමත් වේය කියා දුර්වලයින්ගේ සිත්වල පහළ වන බියකි.

තමන්ට ද අන් අයට මෙන් කැමති ඕනෑම දෙයක් ලබාගත හැකි බවට විශ්වාසයක් ඇති ශක්තිමත් පුද්ගලයා තුල ඉරිසියාව පහළ නොවේ.

****

වාමාංශික අදහස්

සිංහලයා තමන්ගේම මිනිසුන්ගේ පාලනයට පක්ෂ වන අයට ආණ්ඩුවට පන්දම් අල්ලනවා යයි කියති. එසේ කියන අය කවදාවත් දැක නැති, කිසි උදව්වක් හෝ උපකාරයක් නොකර කලබල හා කඩාකප්පල් වැඩට උදව් කරන සෝවියට් පාලන ක්‍රමයට පන්දම් අල්ලති. ප්‍රශ්න කළහොත් තමන් නියම අමු සිංහලයන් බව ද කියති.

****

එළවළු මිල

එළවළු හා දේශීය නිෂ්පාදනවල මිල ඉහළ යෑම ගැන විරුද්ධ වන අය තම විරෝධය පළ කරන්නේ පාරිභෝගිකයා සතුටු කිරීමටය. අනිත් අතින් ඒ කටින් ම ඔව්හු නිෂ්පාදකයාට සාධාරණ මිලක් ලබාදිය යුතු යයි කියති. මෝඩ තරුණයන් මේ දෙකටම රැවටෙති.

****

ප්‍රමාදය

විප්ලවය ප්‍රමාද කරන්නේ ධනවාදීන් යයි හිඟනවාදීන් කියති. එහෙත් විප්ලවය කියා මිනිසුන් මරමින් හා දේපල විනාශ කරමින් මහජනයා විප්ලවයට බයකරන්නේ වාමාංශිකයින්මය.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1

ඔබ එකතැන කරකැවෙන්නේ ඇයි?

වමට හැරී කොපමණ වේගයෙන් කැරකැවුනත් අන්තිමේ දී අඩියක් හෝ ඉදිරියට නොගොස් ඔබ එකම තැනක සිටින බව පෙනෙනු ඇත. දකුණට හැරී කොපමණ වේගයකින් කරකැවුනත් ඔබ කොහෙවත් ගිහින් නැත. එකම තැනක කරකැවී ඇත.

ඉහත සඳහන් කළේ ඔබ අසා ඇති දේශපාලන පිල්වාදය ගැන නොවේ. මානසික නිරවුල්තාවය ගැන අවබෝධයක් දීමට වම හා දකුණ යන දිශා දෙක තෝරා ගැනීමකි. මනස නිරවුල් කරගැනීමට අවශ්‍ය පුද්ගලයා සියළුම මානසික බැඳීම් වලින් නිදහස් විය යුතුය. ඇතැම් උගතුන් ගන්ධබ්බයෙකු ඇති බව ඔප්පු කිරීමට ගන්ධබ්බවාදයක එල්බ ගෙන එහි එරී සිටිති. භූත සංකල්ප මිථ්‍යා විශ්වාස හා ගුප්ත දේවල් ගැන සිතින් දරා සිටින පඬිවරයා උගතෙකු වූවත් බුද්ධිමතෙකු නොවේ. මානසික සිරකරුවෙකුට බුද්ධිමතෙකු යැයි කිව නොහැක.

ධර්මයෙන් පවා සිත නිදහස් කරගත යුතුය. ධර්ම ගෞරවය හා භක්තිය යන මෝහන වලින් මිදීමට නොහැකිව මානස සිරකරගෙන පුංචි මානසික ලෝකයක ජීවත්වෙන අය බොහෝය.

උගතුන් තම උගත්කම නැමති සීමාවේ කොටු වී මානසික සිරකරුවන් බවට පත් වී සිටිති.

සිතේ ස්වභාවය කුමන ධර්මයක (අධර්මයක) හෝ ඇලි ගැලී සිටීමයි. මැලියමක් ඒ මැලියමටම ඇලී සිටින්නාක් මෙන් සිතත් සිතටම ඇලී සීටීමට මහත් ආශාවක් දක්වයි. සිතුවිල්ලකට ඇලී නොසිටින්නට හැකියාවක් උඩු සිතට නැත. ධ්‍යානයට සමවැදීම යනු එක් සිතුවිල්ලක එල්ලී ගෙන සිටීමයි. එහි ගොණු කරගත් සිතක පහළ වන ශක්තිය ඇත.

අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සඳහා සිත ගොණුවිය යුතුමය. දුවන චංචල සිතක් අවබෝධයක් නොලබයි. බලවත් මානසික අසහනයක් පවතින අවස්ථාවක පොතක් පතක් කියැවීමට හැකිවුවත් කියවූයේ කුමක්ද කියා අවබෝධයක් නැත.

උගත්කමින් උසස් තැනක වැජඹෙන පුද්ගලයා තමන්ගේ සිත තමන්ට අවශ්‍ය එක් කාරණයක වැඩි වේලාවක් රඳවා ගැනීමට සමත් වූ බැවින් ඒ උසස් තැනට පත් වී සිටී.

ධනවත් තැනැත්තා තමන්ගේ සිත කාලයක් තිස්සේ ධනයට යොමු කරගෙන සිටි නිසා අද ධනවතෙකි.

උසස් නිලතල ලබා ගැනීමට කාලයක් තිස්සේ සිත යොමු කළ පුද්ගලයා අද උසස් නිලධාරියෙකි.

මේ අයුරින් සිත යොමු කරගෙන ඉන්නට හැකිනම් ඔබේ පැතුම් යථා කාලයේ ඉටුකරගත හැකි බව පැහැදිලිව අවබෝධ විය යුතුයි.

ධනවතෙකුට ඉරිසියා කිරීම කෙනෙකුට කළහැකි ඉතාම පහසු කාර්යයි. එහෙත් ඒ ධනවතා තම ධනය සොයා ගැනීමට කොපමණ මහන්සි වී ඇද්ද?

ඔබ එකතැන කරකැවෙන්නේ මන්ද? ඔබේ ජීවිතයේ කිසිදු දියුණුවක් නැත්තේ ඇයි? මේ ප්‍රශ්න වලට සත්‍යය වූ පිළිතුරු ලබාගත හැක්කේ ඔබේම සිත තුලිනි. ඔබ පරණ පුරුදු ක්‍රමයට මිස අළුත් විදියකට සිතන්නට බියයි. ඔබ අඳින පළඳින හා කතා කරන ආකාරය ඉතා සුළුවෙන් හෝ වෙනස් වී නැහැ. ඔබ සතුටින් ඉන්නේ නැහැ. ඔබ සතුටු වෙන්න දෙයක් සිදුවන තුරු බලා ඉන්නවා.

ඔබ කරුණාවන්ත වීමට කැමති නැහැ. එතකොට අන් අය ඔබෙන් සල්ලි ඉල්ලාවි කියා සිතනවා.

ඔබ සිනාසීමට බයයි. සිනාසුනොත් අඬන්න වෙයි කියා සිතනවා.

ඔබ එකතැන එකම සිතිවිලි රටාවක කරකැවෙනවා. ඔබේ ශරීරය අලුත් වෙනවා. ඔබ පමණක් පරණ සිතුවිල වල පල් වෙනවා. ඔබේ සිත තුල එදා තිබුණ නැති බැරිකම්, එදා තිබුණ එදිරිවාදීකම්, එදා රජ කළ පුහුමානය, එදා තිබුණ බොරු සෝබන, එදා තිබුණ අමනුස්ස ගති අදත් එහෙමම තියෙනවා. ඔබට ලෝකය සැකයි. ඒ නිසා ඔබ ගැනත් සැකයි.

එක එක්කෙනා ඔබට දුන් නොයෙකුත් වර්ණයේ කණ්ණාඩි තුලින් ඔබ ලෝකය දෙස බලනවා. අපි කවුරුත් ගෙයින් පිට බලන්නෙ ගෙයි කවුළුව තුලින්. ඔබේ කවුළුවට තිර දමාගෙන සිටින නිසා ඔබට පෙනෙන්නේ සීමාසහිත ප්‍රමාණයකින් පමණයි.

ඉතින් එකතැන කරකැවෙන්නේ නැතිව ඉදිරියට යන්නේ කොහොමද?

දුක් උහුලන්න එපා, දුක් ඉවත් කරන්න. තැවෙන්න එපා, තේරුම් ගන්න. පැරදී පසු බසින්න එපා, වෙහෙස නිසා ගිමන් හරින්න. සිතින් පළිගන්න එපා, සිත සතුටට පත් කරගන්න. ඔබට කිසි වරදක් නොකළ සිතට වද දෙන්න එපා.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා, 1980 අගෝස්තු 15

මිනිස් වෙස් ගත් යක්කු සොයා ගනී

විජය රජු ලංකාවට ගොඩබසින්නට පෙර මෙහි සිටියේ යක්ෂ හා නාග යන ගෝත්‍ර දෙකට අයත් ජන කොටස් යැයි කියැවේ. අවුරුදු දෙදහස් පන්සියයකට පසු ද එම යක්ෂයින් ශීලාචාර මිනිසුන්ගේ වේශයෙන් අදත් අප අතර සිටින බව ඔප්පු කළ හැකි සාධක බොහෝය. ආචාර්ය කොවුර් අද ජීවත්ව සිටියා නම් මේ ගැන අප සමඟ එකඟ වනු නිසැකය.

අතීතයේ විසූ වනාචාරී යක්කු මිනිස්සුන්ට හදි කළේ කැලෑවල සිට ගම්වලට කඩා වැදීමෙනි. ඒ සඳහා උන් නොයෙකුත් රජ ඇඳුම්, විකාර මුහුණු හා හිස් වැසුම් වලින් සැරසුනි.

අද සිටින යක්කු කැලෑවෙන් නගරයට හා ගම්බද පෙදෙස්වලට ද පැමිණ සිටිති. ඔවුන් සාමාන්‍ය මිනිස්සුන් ගෙන් වෙන්කර හඳුනාගත හැක්කේ හැඩ රුවින් නොවේ. උන්ගේ හැඩරුව ඔබ හා මම මෙනි. වෙනස දැකගත හැක්කේ උන් කරන වැඩ වලිනි.

ඉකුත් මාසයේ අප නොයෙකුත් රාජකාරී කටයුතු ඉටුකර ගැනීම සඳහා රජයේ විවිධ කාර්යාල වලට ගියෙමු. එම චාරිකා වල දී නොයෙකුත් යකුන් හා පෙරේතයින් දැක බලා ගැනීමට මෙන්ම උන්ගේ වැඩ නැරඹීමට හා උන් ගැන කරුණු ද අසා දැන ගැනීමට ද අපට හැකිවිය.

සෑම රජයේ හා සංස්ථා කාර්යාලයකම ටික කාලයක් යනතුරු වැඩ කරන බවක් නොපෙනුනි. එයට හේතුව විමසූ විට දැනගන්නට ලැබුනේ “මේ යක්කුන්ගේ වැඩේ තවමත් කතා කර කර ඉන්න එකමයි,” කියා කෙනෙක් කීය.

ඒ අය කතා කළේ මොනවා දැයි ඇසූ විට ලැබුනු පිළිතුර වූයේ “අර යක්කු කඩ සාප්පු කඩා, ලොරි කාර් ගිනිතියා කරපු යක්ෂ වැඩ ගැන තවමත් කතා කරනවා මිස වැඩක් කරන්නේ නැහැ,”යි කියාය.

වෙනත් කාර්යාලකයට ගිය අපට එහි සිටි ලොක්කා වැඩට ඇවිත් නැති බව කෙනෙක් පැවසීය. ඔහු නැතිදාට වැඩ බලන කෙනෙක් නැද්දැයි විමසූ විට “අද ඒ යකත් ඇවිල්ලා නැහැ,” යි අසන්නට ලැබුණි.

මේ අතර අප සිටි තැනට කලිසම් ඇඳගත් ලිපිකරු මහතෙක් යැයි සිතිය හැකි අයෙකු ආවේය. එවිට ඒ අසල සිටි තවත් ලිපිකරුවෙක් ඔහුට සැරවෙමින් “උඹ හරි යකෙක්නෙ බං, කැන්ටිමට ගිහින් තේ එකක් බීල එන්න පැයක් ගියා ද?” කියා ඇසීය. එවිට ඔහු කීවේ “කැන්ටිමේ හොර යක්කු එකෙක් වත් වැඩට ඇවිත් නැති නිසා කැෂියර්ට තේ හදන්නයි සල්ලි ගන්නයි දෙකම කරන්න වුනා,” කියාය.

මී ළඟට අපට ඇසුනේ “පිස්සු යකෙකු” ගැනයි. ඔහු සංස්ථාවක සේවය කළ අයෙකි. මංකොල්ලා කෑ රෑපවාහිනි යන්ත්‍රයක් ළඟ තබාගෙන අසුවීම නිසා අත්අඩංගුවේ පසුවන ඔහු අනිත් අය හැඳින්වූයේ “පිස්සු යකෙක්” හැටියටයි.

තවත් කාර්යාලයක ගැහැණු ළමයින්ට කතා කතා සහ කැත විහිළු තහළු කරන “වල් යකෙකු” සිටින බව අප සමඟ කෙනෙකු කීය. ඇතැම් තැන්වල යක්ෂයින් මාරයා ලෙස වෙස් මාරුකරගෙන සිටියෝය. ඔවුන් හැඳින්වූයේ පගා මරැවා, කේලාම් මරුවා, මරු කපටියා, මාර බේබද්දා සහ මාර හොරා ආදි වශයෙනි.

මේ අතර නිතර නිතර අනුන් ගෙන් ණයට මුදල් ඉල්ලන, සිගරට් ඉල්ලන හා අනුන් ගෙන් තේ එකක් ලැබෙන තුරු බලා සිටන “හිඟන යක්කු” ගැන අපට වැඩි වැඩියෙන් අහන්නට ලැබුණි. අප සිංහල බෞද්ධ සමාජයේ මේ තරම් යක්කු සිටීම ගැන තවදුරටත් සෙවීමට අපට ආශාවක් පහළ විය.

අනුන්ගේ ගෙවල්වල බලහත්කාරයෙන් පදිංචි වී සිටිමින් ඉතා අඩු කුලියක් දෙන හා කිසිම කුලියක් නොගෙවන “ගෙවල යක්කු” අපමණ සිටින බව එම සෙවිල්ලේ දී දැනගත හැකිවිය. රජයේ කාර්යාල වලට අරක් ගෙන සිටින ගෙවල යකුන් හා පෙරේතයින් ද මේ අතර සිටිති. කෑම බීම පෙරේතයින් හා ගෑණු පෙරේතයින් ද සිටින බව දැනගත හැකිවිය.

කෙනෙක් “නැහැදිච්ච යකුන්” හා “ඉරිසියාකාර යකුන්” ගැන ද කියනු ඇසිණ. තව කෙනෙක් “කියන දේ නාහන යකෙකු” ගැන කතා කළේය. උදේ සිට රෑ වෙන තුරු අප රට තොටේ, ගමේ ගොඩේ, සිදාදියේ කවුරුත් පාහේ කතා කළේ යක්කු ගැනය.  අපේ රට දියුණු කිරීම, සංවර්ධනය කිරීම හා නිරෝගී කිරීම ආදී ක්‍රියාවන් නිතරම අඩපණ කරන්නේ මේ යක්කු බව සිතාගත හැකිය.

“මෝඩ හා අපිරිසිදු යක්කු” සෑම තැනකම සිටිති. ලේ පිපාසයෙන් පෙලෙන “විප්ලවකාරී යක්කු” ඇතැම් උසස් නිලතල වලට ද අරක්ගෙන සිටිති. මේ සැමටම වඩා සිටින්නේ “මහා කම්මැලි යක්කුය.” ලේ පරීක්ෂා කිරීමෙන් මේ යක්කු තෝරා වෙන් කරගත හැකිද? ජානුවිද්‍යා විශේෂඥයින්ට විද්‍යානුකූල පරීක්ෂණයකින් ම්ලේච්ඡ යක්ෂ ගති සිංහලයන් අතර තවමත් ඉතිරිව ඇත්තේ මන්දැයි සොයාගනු හැකිවෙයි ද?

ඉහත කී යක්ෂ ගති පෙන්වන අයට ඒවා යක්ෂ ගති බව පෙන්වාදීමෙන් ඔවුන්ට මනුස්ස ගති පුරුදු කළ හැකිය.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1

නිර්මාණ බිහිකරන මාතාව ඕනෑකමයි

ලෝකයට සෑම දෙයක්ම බිහි වී ඇත්තේ අධික ඕනෑකම නිසාය. මිනිසාට අහසින් යෑමේ ඕනෑකම දැනුනු නිසා අහස් යානයක් බිහිකරන්නට වෑයම් කළේය. ඕනෑකමක් නොතිබුණා නම් අපට අද අල්පෙනෙත්ත වැනි කුඩා දෙයක් හෝ නැත.

අපට මෙපමණ කාලයක් ඕනෑකර තිබුනේ රට සංවර්ධනය කිරීමට නොවේ. බලයේ සිටින රජය පෙරළා දැමීමටය. එය අතින් පයින් බැරි වූ තැන කටින් කිරීමට තවමත් සමහරු වෑයම් කරති.

එහෙත් වැඩි දෙනෙකුට ඕනෑකම ඇත්තේ කෑම, ඇඳීම හා වස්තු සම්පත්ය. එමනිසා රජය පෙරලීමේ ඕනෑකම හරි නොයයි. නිතරම තරාදිය බර පැත්තට ම පහත් වෙයි.  ලෝක නීති වෙනස් කිරීමට හදනවාට පෙර ලෝක නීති මොනවාදැයි හඳුනාගැනීම අවශ්‍ය වේ.

සපත්තුවේ පටි ගැට ගැසීම මහා කරදරයක් ලෙස සැලකූ මිනිසෙක් නිසා කෙළවර දෙකක් එකට ඇමිණෙන සිප් ෆාස්ට්නර් ක්‍රමය ලොවට බිහිවිය.

රෙදි සෝදන කාන්තාවන් නැඟූ අඳෝනාව නිසා රෙදි සෝදන යන්ත්‍රය බිහිවිය. ඈත අහසේ හෝ ඈත මුහුදේ සිටින අයට කතා කිරීමට ඕනෑ වූ නිසා ගුවන් විදුලි තරංග යැවීම බිහිවිය.

ඕනෑකම් ඉටු කරගන්නා අයුරු ඉගෙන ගැනීමට මිනිසාට පුළුවන. තිරිසනා ඉගැන්වීමක් ලබන්නේ අත්දැකීම් තුලිනි.

ඔබේ ඕනෑකම කුමක් ද? එය ලබාගැනීම සඳහා ඔබ කළේ කුමක් ද? බොහෝ දෙනා තමන්ගේ ඕනෑකම ඉටුකර ගැනීමට නොදනිති. මේ නිසා මට අරක නැහැ මේක නැහැ ආදී වශයෙන් සිතමින් හා කියමින් දුක් වෙති. එවිට ඕනෑකම ඉටුවීම වෙනුවට ඕනෑ තරමටත් වඩා දුක්වීමට කටයුතු සැලසේ.

දුක්වීමෙන් තමන්ගේ ඕනෑකමක් ඉටුකර ගැනීමට නුපුළුවන. අනවශ්‍යය වෙර දැමීමෙන් ද එය කළ හැකි නොවේ.

ඕනෑකමක් තියෙන පුද්ගලයා ඒ ගැන වෑයම් කරන්නෙකි. මෝඩයා කිසිදු වෑයමක් නොකර දුක්වෙයි. සමහරු වෑයම් කිරීම වෙනුවට ඉරිසියා කරති.

පංතියේ ළමයෙක් සිංදු කීමට දක්ෂ විය. අන් ළමයි ඒ ගැන ඉරිසියා කළා මිස තමන්ට සිංදු කීමට හැකිදැයි විමසා බැලුවේ නැත. එක් ළමයෙක් සින්දු කීමට වෑයම් කළේය. ඔහු ටික කලක දී පෙර කී ළමයාට වඩා දක්ෂ විය.

කුඩා දරුවන් බොහෝ අමාරුවෙන් යම් යම් වැඩ කරන හැටි බලා සිටින මම තවම ඒ දරුවාට තමන් කරන වැඩේ පහසුවෙන් කිරීමට උපකාරී වී නැත. දරුවාගේ බුද්ධියෙන් හා ශාරීරික ශක්තියෙන් කළ නොහැකි යයි මට හැඟෙන දෙයක් හැර අන් අවස්ථාවල දී තනියම නැඟී සිටීමට ඉඩ දීමට මම නිතරම වගබලා ගතිමි.

මගේ මේ පුරුද්ද නිසා ඕනෑකමින් දියුණු වීමට වෙර දරන අය දකිනා විට විශ්ව ඥානයේ බලමහිමය ගැන මට පුදුම ආස්වාදයක් දැනේ. ළිඳෙන් ගොඩට ඒමට ඕනෑකමක් නැතිව පතුලේ සිටින මැඬියන් දැකීම මට එතරම් විනෝදයක් නොවේ. තිරිසන් සතුන් ඉතා කුඩා කල පටන් දඩයම් කිරීමට පුහුණුවන අයුරු ඉතා සිත් කා වදින දර්ශනයකි. එම පුහුණුව නැතිව උන්ට ජීවත්වීම පහසු නැත.

කිසිදු ඕනෑකමක් නැති හැඩිදැඩි මිනිසුන් බොහෝය. ඔවුන් බොහොමයකට ඇත්තේ ළාමක ඕනෑකම්ය. කෑම බීම, මත්පැන් හා ඉඳුරන් පිනවීම වැනි සුළු ඕනෑකමකින් ඔව්හු ලද දෙයින් සතුටු වෙති. එදා වේල සොයාගත නොහැකි මිනිසා පවා වැඩි තණ්හාව නරක යැයි කියනු ලැබේ. අඩු ගණනේ අනුන්ට ගැති නොවී ජීවත්වීමට තරම් හැකියාවක් ඇත්නම් එය තරමක සැනසීමකට හේතුවකි. එසේ නැති අය ධනයට, සරුසාර ජීවිත ඇති අයට නිග්‍රහ කරමින් තණ්හාව හා ඕනෑකම අතර වෙනස නොදැන සිටීම ජීවිතය තේරුම් නොගැනීමකි.

ධනවත් වුවත්, රටේ රජ්ජුරුවෝ වුවත් මැරෙනවා. ඒ නිසා බැරි දේවල් ලබාගන්න නහින්න ඕන නැහැයි කියන අය සිටිති. ජීවත්වීමට හැකි බුද්ධියෙන් උපරිම ප්‍රයෝජනය ගන්නේ තිරිසන් සතුන් පමණකි. මිනිසා බුද්ධියට නිගා කරමින් නැති බැරි කමේ ඇලී ගැලී කටින් පමණක් ජය ගැනීමට කටයුතු කරයි.

-සුමනදාස සමරසිංහ, චිත්ත ධර්ම විද්‍යා පත්‍රය, 1983 ඔක්තෝබර් 1